Overdenking dienst 28 juni 2025 Landelijke Roze Zaterdag

Op zaterdag 28 juni vond de landelijke Roze Zaterdag plaats in Zaanstad. De oecumenische dienst was in de Vermaning in Zaandam. De overdenking bij 1 Koningen 19:8-15 is van Cocky Brouwer.

Ik zie je, ik hoor je. Jouw stem is prachtig en krachtig!

Als een baby op de wereld komt, is huilen de eerste manier van communiceren. Die eerste schreeuw, waar alle ouders zo blij mee zijn, is de eerste keer dat we onze stem gebruiken! En als baby heb je alleen maar je stem, je gehuil, om duidelijk te maken dat je honger hebt, of dat je het koud hebt, of dat je graag een schone luier wil.

Je stem … Wat is onze stem? Hoe is onze stem? Is het een hoge of juist een lage stem? Een harde of een verlegen, zachte stem? Zingen we vals of als een nachtegaal? En gebruiken we onze stem om te schreeuwen of om lieve woorden te fluisteren? Stotteren we, beeft onze stem een beetje, of zijn we luid en duidelijk en kortaf.
Ik werd getroffen door het nieuws dat een zanger van een popband de ziekte van Parkinson heeft en misschien nooit meer kan zingen. Niet omdat ik nou zo’n fan ben van die band, om wat hij zelf zegt: “… de vraag is of ik me met mijn stem kan uiten. En zoals het er nu voor staat, is dat uitgesloten.” Zo belangrijk kan het dus zijn om letterlijk een stem te hebben, het is een manier om je te uiten.

Inmiddels weten wij dat als we samen zingen, we een prachtig koor vormen. Dat is vanmorgen al gebleken. Al die stemmen samen zijn een geweldig geheel. En al die stemmen doen er toe! We kunnen er niet één missen!

Hoe is dat als je in transitie gaat? Een man wordt een vrouw, een vrouw wordt een man, je wilt als non-binair door het leven, en je stem dan? Onder invloed van hormonen zal je stem veranderen, en je zult moeten wennen aan je “nieuwe” stem. Zoals de Nederlandse singer-songwriter Levi Major, die in transitie is en zich enorm verheugt op de baard in de keel die hij gaat krijgen.

Hoeveel mensen zijn er niet op de wereld, die geen stem hebben, die monddood gemaakt worden, waar niemand naar luistert. Daarom is het juist belangrijk dat wij, in onze vrijheid, onze stem laten horen, dat wij niet dom en stom zijn en luisteren met dovemansoren. Dat wij ons uitspreken, dat wij opkomen voor al die niet-gehoorden. Wij zullen de stem moeten zijn van alle mensen op de vuilnisbelt, van alle gemarginaliseerden, van alle rechtelozen, van alle mensen in de sloppenwijken. En ik kan niet anders dan vandaag ook denken aan de hele lhbtiq+-gemeenschap in Amerika en aan de gay community in Hongarije. Mensen verliezen opeens hun rechten en hun baan, hun positie is onduidelijk geworden en de kern van hun bestaan wordt ontkend. Er wordt gesproken over “een giftig vergif van genderideologie” en  transgenders horen opeens niet meer thuis in het leger vanwege “medische en mentale beperkingen”. En in Boedapest mogen vandaag minderjarigen niet geconfronteerd worden met de Pride-mars. Onze stem zal ook in Amerika en in Hongarije gehoord moeten worden!

En dan de stem van God. Wat is de stem van God? Horen we die? In de lezing van vanmorgen staat dat God niet in een storm is, het is geen bulderende stem. God is ook niet in een aardbeving, Hij laat ons niet trillen in onze stoel. En God is niet in het vuur, zijn stem is geen vlammend betoog. Nee, God is in het gefluister van een zachte bries. God is in de stilte. En soms is het ijzingwekkend stil in onszelf. Of donker, zoals bij Elia, die zich door God en iedereen verlaten voelt. En God loopt daar niet voor weg, God wijst je niet af. Ook als je geen woorden meer hebt, ook als het van binnen heel zwart en donker is, ook dan is God bij je en word je gekend in al je ellende en verlatenheid.

Of zoals Willem Barnard dichtte:
En dan, als niets meer spreekt, alles blijft stom,
achter een sluier soms, uit een stil midden
is er een stem. Gij spreekt, maar andersom:
als ik niets hoor, als ik niets weet te bidden.

Daar is God, in de stilte. Zoals we zojuist zongen: stem die in stilte spreekt.
Het is soms makkelijker om hard te schreeuwen en veel lawaai te maken, dan weet je tenminste zeker dat je gehoord wordt. En laten we vooral ook proberen af en toe stil te zijn en alleen maar te luisteren. Naar de ander of naar helemaal niks. Juist in de stilte gebeurt het vaak.

Vandaag gaan jullie hier vandaan naar buiten, de straat op. Gebruik je stem om plezier te maken, om te zingen en om contact te maken. En ik hoop dat jullie je dan gedragen voelen door het koor dat we vanmorgen zijn geweest. Een koor waarin iedere stem telde, iedere stem met zijn en haar en hun eigen kleur en klank.

Ik zie ons, ik hoor ons. Onze stem is prachtig en krachtig!

Amen